Non-verbale communicatie. De vinger

Lichaamstaal

Dreiggebaren komen veelvuldig voor. Denk maar eens aan het gebaar met je vinger langs je keel gaan, een vuist maken of met de vuist op tafel slaan of van je vingers een pistool vormen en afschieten. Dreiggebaren zijn non-verbale gebaren die als ze naar jou worden gemaakt, je toch wel vertellen dat je in de penarie zit of dat je op je sodemieter gaat krijgen. In deze blog wil ik heb hebben over het dreiggebaar ‘de vinger’. Ik denk dat ieder kind vroeger wel eens geconfronteerd is met ‘de vinger’.

En als die vinger eenmaal tevoorschijn komt weet een kind al dat hij iets aan het doen is of gedaan heeft wat niet helemaal gewaardeerd wordt. Met andere woorden; het is echt FOUTE BOEL. Dan zegt de mate van het schudden van de vinger ook nog hoe fout het is. Aan enkel dat gebaar of in combinatie met de gezichtsexpressie weet een kind precies wat de ouder bedoeld. Want pas op, ‘de vinger’ is bijna een vuist die toch wel heel dicht naar je gezicht toe komt. Voor je het weet belandt die vuist op je neus. Eigenlijk kunnen we zeggen dat ‘de vinger’ en vriendelijke en nettere manier is om iemand een stoot in zijn gezicht te geven.

Misschien heb jij jezelf er wel een op betrapt dat je ‘de vinger’ gaf aan iemand. Dat je iemand wilde waarschuwen voor zijn gedrag; “pas op” of “niet meer doen”. Eigenlijk sturen we dan met onze lichaamstaal een hele duidelijk boodschap. Een boodschap die iedereen begrijp en in zijn lichaam voelt. Toch gek dat die ene vinger dat te weeg kan brengen.

Oke we gaan een experimentje doen. Bedenk maar eens wanneer jij het gebaar van ‘de vinger’ zou maken. Wanneer voelt het voor jezelf goed om dit gebaar te maken? Welke woorden of blik zal het versterken of juist minder sterk maken. Probeer dit maar eens voor jezelf uit. Als je je blij voelt en je maakt nu dit gebaar, klopt dat dan? Of kijk eens heel boos en maak dan het gebaar eens. Is er een verschil? Voelt het anders?

En probeer dit in de praktijk ook eens uit. Gewoon als je goed voelt en ‘de vinger’ wil uiten. Of juist als je verdrietig bent en daar een verhaal over wil vertellen, probeer dan maar eens die vinger erbij te gebruiken. Ga eens na bij jezelf hoe dat voelt? Hoe is dat om dan zo een gebaar te maken bij een gevoel dat je ervaart of een verhaal dat je vertelt? Voelt dat goed of juist heel tegenstrijdig. Is het gebaar dat je maakt congruent met je gevoel?

Ik denk dat je zal ervaren dat het heel tegenstrijdig zal voelen. Dat je meteen zou merken dat het niet klopt. Met een glimlach het gebaar maken voelt voor mij in ieder geval heel raar. Het voelt niet natuurlijk aan. Het grappige is dan ook dat dit niet alleen geldt voor dit gebaar, maar voor alle gebaren die we met ons lichaam uitzenden. Als het gebaar niet past bij wat we voelen, zal het maken van het gebaar onnatuurlijk aanvoelen. En als we dat omdraaien kunnen we stellen dat alle gebaren die we onbewust maken een weerspiegeling is van ons gevoel. Zo lijkt het ineens heel handig om de lichaamstaal van jezelf en een ander te lezen. Zo kan je er altijd achter komen wat er zich van binnen afspeelt.

Maar hoe zit dat dan met mensen die iets anders zeggen dan ze bedoelen? Je hebt vast wel eens een keer het gevoel gehad dat er iets niet helemaal klopt in het verhaal van een ander. De kans is groot dat je die twijfel kreeg omdat zijn lichaamstaal niet overeen kwam met zijn woorden. Omdat de meeste mensen de lichaamstaal nog niet zo goed verstaan krijgen we alleen het gevoel dat er iets niet klopt, maar wat en waarom weten we niet. gevoelig zijn betekent namelijk niets anders dan dat je in staat bent te ontdekken of iemand woorden tegenstrijdig zijn met zijn lichaamstaal. En sorry mannen, over het algemeen beschikken vrouwen over een grotere gevoeligheid dan mannen (jullie kennen het wel; de vrouwelijke intuïtie).

Eigenlijk heb je dit al uitgetest. Denk nog maar eens terug aan het vorige experiment. Hoe hebben de anderen gereageerd op je verhaal? Gingen ze volledig mee in je woorden of waren ze toch wat afgeleid of verward? Hebben ze er iets over gevraagd? Heb je ze ziek kijken naar je hand? Is jouw gesproken boodschap wel overgekomen met de emotie waarmee je het vertelde?

De kans is groot dat de mensen toch even van hun stuk waren. Of dat ze je verhaal niet helemaal geloofde. Probeer het maar uit en vraag er maar eens naar. Hebben mensen inderdaad een raar ‘gevoel’ bij je verhaal?

Dit kan je natuurlijk altijd en met alle gebaren proberen. En het is vooral een hele leuke en goede oefening om je bewust te worden van de verschillende gebaren die jij maakt en die anderen maken. Wat klopt er niet maar ook wat klopt er wel. Welke gebaren maakte dat je zijn of haar verhaal juist wel geloofd? Let daar maar eens op in de toekomst.