Story Telling (pre-verbaal trauma)

Story Telling (pre-verbaal trauma)

Kinderen kunnen in de pre-verbale fase allerlei traumatische gebeurtenissen meemaken. Deze traumatische ervaringen zijn niet op bewust niveau toegankelijk doordat het kind nog zo jong is. Het kind kan een trauma oplopen door een medische behandeling, seksueel misbruik en andere vormen van mishandeling. Maar ook (vecht)scheiding van ouders, ongevallen, verwaarlozing en huiselijk geweld kunnen sporen van trauma achterlaten. Ook tijdens de zwangerschapsperiode kunnen er traumatische gebeurtenissen plaatsvinden bij de moeder waardoor het trauma door kan werken naar het ongeboren kind.

Story Telling is een apart protocol vanuit de methodiek EMDR.

Wanneer is er sprake van een pre-verbaal trauma

Bij jonge kinderen is het moeilijk te zien in hoeverre er sprake is van traumatisering. Door hun beperkte cognitieve ontwikkeling is verbale communicatie over ingrijpende gebeurtenissen niet of beperkt mogelijk. Soms zie je na enige tijd gedragsverandering bij dagelijkse handelingen die eerder geen probleem vormden. Voorbeelden hiervan zijn; verzet bij verschonen; boosheid bij tandenpoetsen; strakke kleding niet meer aan willen ed. Dit gedrag kan gekoppeld zijn aan de ontwikkelingsfase, maar het kan ook het gevolg zijn van een traumatische gebeurtenis.

De impact van trauma op jonge leeftijd

Om de weg vrij te maken voor een gezonde ontwikkeling is het belangrijk zo vroeg mogelijk in het leven van een kind de betekenis van zijn gedrag te begrijpen, het onderliggend trauma te vinden en een traumabehandeling in te zetten.

Een pre-verbaal trauma ontstaat op een cruciaal moment in de ontwikkeling, namelijk op het moment waarop de hechting tussen kind en ouders wordt opgebouwd en vorm krijgt. Een optimale hechting is noodzakelijk voor een gezonde ontwikkeling van het kind. De impact van een trauma op het jonge kind kan een heftige impact hebben op deze hechtingsrelatie.

Bij story telling is de rol van de ouder (hechtingsfiguur van het kind) erg belangrijk. Het vermogen om zich zelf te beschermen tegen stress is bij een jong kind nog niet ontwikkeld. De ouder moet tijdens de behandeling deze rol op zich nemen om het kind te beschermen.

Traumaverwerking door middel van Story telling

Deze behandeling is voor kinderen van 0-4 jaar maar kan eventueel ook toegepast worden bij oudere kinderen waarbij het trauma zich in de pre-verbale fase afspeelde. Bij oudere kinderen en volwassenen kan trauma uit de pre-verbale fase (mede)ten grondslag liggen aan de klachten waarmee ze zich op latere leeftijd melden. Traumabehandeling op recente ervaringen stagneert dan.

Het protocol vraagt een actieve inbreng van ouders. Het is dan ook van belang dat er in eerste instantie ingeschat wordt of de ouder stabiel genoeg is voor deze behandeling. De ouder kan soms uit angst of schuldgevoel, maar ook door eigen traumatisering, niet goed meer als hechtingsfiguur en opvoeder optreden. Wanneer de ouder in dit geval toch instemt met de behandeling kan dit het probleemgedrag van het kind zelfs verergeren. Het kan dus zijn dat er bij de ouder zelf eerst traumaverwerking in wordt gezet.

EMDR blijkt een goede methode om de pre-verbale traumatische herinneringsbestanden te bewerken. Vaak zie je een tijdelijke recessie en vervolgens een razendsnel herstel van de emotionele, sociale en bijvoorbeeld ook de spel-ontwikkeling. De behandeling beïnvloedt meteen het vermogen tot hechten en het herstel daarvan.

Het trauma van Angela

Angela werd bij mij aangemeld toen ze 3 jaar was. Ze had op haar 2e jaar in het ziekenhuis gelegen voor een hart operatie. Dit was voor ouders en Angela een heftige tijd. Bij de intake vertelde ouders dat Angela nu problemen had met strakke kleding, ze had problemen met het omdoen van de riem in de auto, haar jas mocht niet meer dicht, ze wilde geen elastiekje in haar lange haren en bij alles wat maar een beetje strak om haar lichaam zat leek ze paniek te ervaren. Ouders gaven tijdens de intake aan dat ze dachten dat dit te maken had met de ziekenhuisopname omdat haar probleemgedrag vanaf dat moment is begonnen.

Ouders hebben de opdracht gekregen om een verhaal te schrijven over Angela en hoe zij denken dat Angela de traumatische situatie beleefde heeft. Ook kregen ze de opdracht om te beschrijven hoe zij zich als ouders hebben gevoed. In het verhaal werd ook beschreven wat ze graag wilde voor Angela.

Tijdens de eerste sessie zijn we meteen van start gegaan met het verwerken. Angela zat bij moeder op schoot en ik behandelde haar. Angela kon zich al snel met het meisje uit het verhaal identificeren. Na twee sessies was Angela van haar problemen af.

Fragmenten van het verhaal van Angela